ناخن ها متشکل از لایه های پروتئینی به نام کراتین هستند، که در مو و پوست نیز یافت می شوند. ناخن های سالم و طبیعی، سطح صاف و رنگ یکنواختی دارند. برخی شرایط پزشکی می تواند باعث تغییر رنگ و ظاهر ناخن ها شوند، البته امکان تشخیص قطعی تنها از روی ظاهر ناخن ها امکان پذیر نیست، به همین خاطر تست های تشخیصی بیشتری نیاز می باشد.
علائم و نشانه های بیماری های ناخن
در صورت مشاهده هر گونه تغییر غیر طبیعی در ظاهر ناخن هایتان، بهتر است به متخصص پوست و مو مراجعه کنید. علائمی از قبیل:
- بی رنگ شدن ناخن ها
- تغییر شکل ناخن ها
- ضخیم شدن ناخن ها
- شکننده شدن ناخن ها
- خونریزی اطراف ناخن ها
- التهاب و قرمزی اطراف ناخن ها
- جدا شدن ناخن از پوست
انواع بیماری های ناخن
انواع بیماری های نخان عبارتند از:
پارونیشیا (Paronychia)
عفونت گوشه های ناخن که در اثر آلودگی با باکتری ها، قارچ ها و برخی ویروس ها ایجاد می شود را پارونیشیا می گویند. لبه ها و کناره های ناخن مانند سدی محافظ میان صفحه ناخن و بافت های اطراف عمل می کنند. با آسیب کناره های ناخن، راه ورود باکتری ها باز خواهد شد. درد، قرمزی و التهاب گوشه های ناخن از علائم این عفونت می باشد.
سودوموناس (Pseudomonas)
این عفونت باکتریایی ما بین صفحه ناخن و بستر ناخن و یا حتی ما بین ناخن مصنوعی رشد می کند. در چنین شرایطی، ناخن ها سبز رنگ می شوند و رطوبت محیط به رشد بیشتر این باکتری کمک می کند. سودوموناس از بافت های مرده و باکتری های موجود در صفحه ناخن تغذیه می کند. به مرور زمان، ناخن تیره تر می شود و لایه های عمقی تر ناخن را نیز درگیر می کند و باکتری نیز به لایه های عمقی تر خواهد رسید، با ادامه این روند، ناخن از بستر خود بلند خواهند شد.
عفونت قارچی ناخن (Onychomycosis)
عفونت قارچی ناخن را که اصطلاحا انکیومایکوزیس می نامند، با تغییر رنگ ناخن ها به رنگ سفید و زرد، و هم چنین تغییر شکل و بافت ناخن همراه می باشد. قارچ ها با هضم کراتین موجود در ناخن، باعث تغییر رنگ ناخن می شوند. یکی دیگر از مشخصات عفونت قارچی ناخن، جدا شدن ناخن از بستر خود می باشد. گرما و رطوبت، محیط را برای رشد این قارچ مناسب می کنند.
کچلی ناخن (Tinea)
در چنین شرایطی، شاهد ضخیم شدن و تغییر فرم و شکل ناخن خواهیم بود، که در نهایت، بخشی از صفحه ناخن از دست خواهد رفت. این علائم می تواند نشانه ای باشد از ابتلا به عفونت قارچی ناخن.
لوکونیشیا (Leuconychia)
لوکونیشیا یکی دیگر از بیماری های ناخن است که با ظاهر شدن نقاط سفید رنگ بر روی ناخن همراه است، و عمدتا به دلیل گیر افتادن هوا زیر ناخن، تشکیل حباب های ریز و ناشی از آسیب و یا ضربه می باشد. البته برخی افراد به طور ارثی این نقاط را بر روی ناخن های خود دارند، در چنین شرایطی، نیازی به اقدامات درمانی نمی باشد و با رشد و بلند شدن ناخن، این نقاط نیز از ناخن خارج خواهند شد.
اونیکودیستروفی (یا تغییر شکل ناخن)
باعث اختلال در رشد ناخن می شود، با اثر ناخن جویدن که می تواند رنگ را به سمت سفید یا زرد تغییر دهد.
کلابینگ دیجیتال
که اغلب یک بیماری ریوی (سل، سرطان، فیبروز کیستیک) را نشان می دهد. ناخن ها انحنای بیشتری دارند و به شکل کاردک در می آیند.
اونیکوگریفوز (ناخن پنجه ای) و پاکیونیشیا
اینها هیپرتروفی ناخن ها هستند که اغلب به دنبال اگزما، پسوریازیس، عفونت های قارچی یا ضربه به ناخن می آیند.
ناخن ها ضخیم، سفت، بلند و منحنی می شوند. رنگ مایل به سبز یا خاکستری به خود می گیرند.
اونیکوپتوز
بیماری ناشی از میکوز، پسوریازیس یا شوک شدید. ناخن از بستر خود جدا می شود.
اونیکولیز
با جدا شدن تدریجی ناخن از بستر و این جدا شدن از لبه آزاد مشخص می شود. این می تواند ناشی از مانیکور بیش از حد تهاجمی، استفاده از مواد شیمیایی بسیار خورنده، یا بیماری هایی مانند پسوریازیس، لوپوس اریتماتوز، اگزما یا سرطان باشد.
شایع ترین آسیب شناسی ناخن چیست؟
اونیکومیکوزیس اغلب در ناخن های پا (60 تا 70 درصد موارد) ایجاد می شود. با این حال، هنگامی که به مخمرهای کاندیدا مرتبط است (20٪ موارد)، ترجیحاً روی دست ها تأثیر می گذارد. از سوی دیگر، اونیکومیکوز کپک، حدود 10 درصد موارد را تشکیل می دهد.
رنگ ناخن و بیماری ها
ناخن بسته به محیط یا وضعیت سلامتی فرد می تواند رنگ های مختلفی به خود بگیرد:
- یک یا چند ناخن زرد می تواند ناشی از قارچوز، مصرف برخی داروها، نیکوتین در افراد سیگاری، استفاده از محصولات شیمیایی بدون دستکش باشد.
- ناخن (ها) با لکه ها یا نوارهای قهوه ای یا سیاه روی بستر ناخن ممکن است به دلیل ملانوسیت ها (ملانونیشی) به دلیل کمبود ویتامین B12، ضربه به ناخن یا جویدن ناخن ایجاد شود.
جویدن ناخن را چگونه متوقف کنیم؟
اونیکوفاژی یک شیدایی خفیف است که می تواند باعث عفونت های موضعی شود. برای رهایی از آن، انجام فعالیت های بدنی برای تخلیه استرس مانند مراقبت از دست ها یا مثلا جویدن آدامس توصیه می شود. اراده در اکثریت قریب به اتفاق موارد کافی است. جویدن ناخن یا یک رفتار رایج در دوران پیش از نوجوانی است، اگرچه می تواند کودکان 3 ساله و برخی از بزرگسالان را تحت تأثیر قرار دهد و معمولاً با استرس، کسالت یا تمرکز شدید مرتبط است.
ویتامین B8 یا بیوتین برای مو و ناخن
ویتامین B8 یا بیوتین ویتامینی برای زیبایی پوست، مو و ناخن است. این ویتامین با ریزش مو، مژه ها و ابروها مبارزه می کند و باعث رشد مجدد می شود. برای تقویت ناخن های شکننده، که تمایل به شکافتن یا خرد شدن دارند، بسیار مفید می باشد.
